Người hồi sinh lụa Mã Châu

Nằm dọc dòng sông Thu Bồn phẳng lặng. Làng lụa Mã Châu từ xa xưa đã nổi tiếng với câu ca rằng: Mã Châu tơ lụa mỹ miều, Ban mai mắc cửi buổi chiều lụa giăng.

Làng lụa Mã Châu thuộc thôn Châu Hiệp, thị trấn Nam Phước, huyện Duy Duyên, tỉnh Quảng Nam. Tương truyền từ xa xưa, có nghệ nhân ngoài Bắc tên là Mã Chấu mang khung cửi di cư qua vùng này, thấy nơi đây đất đai phì nhiêu, màu mỡ, có nhiều bãi dâu. Bà đã dừng lại đây và truyền nghề cho dân làng. Sau khi bà mất, để tưởng nhớ công ơn truyền nghề, dân làng lấy tên bà đặt cho tên làng nhưng gọi lái đi là Mã Châu. Hiện nay trong đình làng Mã Châu vẫn còn thờ bà Mã Chấu và những người đã có công gây dựng làng nghề cho đến ngày nay.

Chúng tôi theo chân anh Trần Hữu Phương ra cánh đồng dâu của hợp tác xã lụa Mã Châu. Chính nơi đây là bến đò tơ tấp nập năm nào. Anh Phương kể lại cho chúng tôi nghe về câu chuyện của bến Đò Tơ.

lua-machau

Để tạo ra một sản phẩm dệt truyền thống. Từng công đoạn đều được làm bằng tay. Công đoạn nào cũng cần sự cẩn thận, tỉ mỉ. Đến nay tại làng lụa Mã Châu cũng còn rất ít người dệt lụa theo cách thủ công này.

Để dệt được những sợi tơ với nhau, người nghệ nhân phải xâu dây xà vào bàn xà. Việc xâu dây tưởng như đơn giản nhưng lại ẩn chứa những bí quyết để tạo ra họa tiết cho tấm vải sau này. Hàng vạn sợi dây được xuyên qua lỗ nhỏ một cách cẩn thận và chính xác. Các nghệ nhân như học thuộc lòng từng vị trí của từng sợi.

Sự phức tạp không chỉ nằm ở hàng vạn sợi tơ mà còn nằm ở một chuỗi các miếng bìa tương ứng được gọi một cách khoa học là “bản lập trình”. Đây là công đoạn quyết định hoa văn, họa tiết của sản phẩm.

Trong khi đó, ở một xưởng khác, tơ tằm được cuốn vào từng ống để chuẩn bị cho việc dệt vải. Công đoạn này ngày nay được máy móc hỗ trợ nên người thợ cũng phần nào vơi đi sự vất vả.

lua-machau1

Những chiếc máy thô sơ vẫn chạy đều đặn mỗi ngày. Những đôi bàn tay thô kệch vẫn thoăn thoắt để tạo ra những tấm vải mĩ miều.

Sản phẩm lụa Mã Châu vẫn từng ngày, từng ngày được đưa đi khắp nơi, với những đặc trưng riêng không ở đâu có được.

Những người nghệ nhân của làng lụa Mã Châu vẫn đang từng ngày từng giờ giữ lại tinh hoa của ông cha để lại. Họ say mê, cần mẫn, chăm chút cho từng đường tơ. Bữa trưa đạm bạc, vội vàng không làm cho họ hết những nỗi lo cơm áo. Nhưng dường như niềm vui công việc vẫn ẩn hiện trên khuôn mặt họ.

Dời làng lụa Mã Châu chúng tôi như vẫn còn nghe thấy tiếng khung cửi, tiếng se tơ. Mong một ngày nào đó, làng nghề này lại hưng thịnh như ngày nào, để những tấm lụa tơ tằm thực sự đến được với nhiều người sử dụng và vực lại một làng nghề truyền thống có từ nhiều thế kỉ qua.

Người hồi sinh lụa Mã Châu phát sóng trong chương trình Khám phá Việt Nam lúc 17h10 ngày 13/11/2016 trên kênh VTV1.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s