Vẻ đẹp đằng sau những miếng vải

Những mảnh vải vụn nhỏ bé tưởng như không còn giá trị sử dụng đối với nhiều người nhưng có những họa sĩ đã nhìn thấy vẻ đẹp ẩn sau những mảnh vải ấy. Màu sắc và hoa văn phong phú của những miếng vải đã gợi cho người họa sĩ nhiều cảm xúc và giúp họ thăng hoa cho tác phẩm của mình. Khác với những dòng tranh đã từng xuất hiện trên thị trường, tranh ghép vải đã tạo ra sự độc đáo riêng về phong cách và chất liệu. Bởi đó là sự kết hợp khéo léo từ những mảnh vải riêng lẻ  để làm nên một tổng thể hài hòa trong bố cục và màu sắc, mang đến những bất ngờ thú vị cho người xem.

Họa sĩ  Nguyễn Thị Phương Lan hiện nay tuy đã ở tuổi 75 nhưng bà vẫn không ngừng sáng tác. Từng theo học trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp, bà được đào tạo bài bản về các thể loại tranh như sơn dầu, bột màu nhưng bà lại theo đuổi dòng tranh ghép vải vì muốn tìm một con đường nghệ thuật riêng cho mình.

ve-dep-dang-sau-mieng-vai-2

Ngắm nhìn những tác phẩm của họa sĩ Phương Lan, thoạt nhìn xa có cảm tưởng chúng là những bức tranh vẽ bình thường. Nhưng khi nhìn gần sẽ cảm nhận được những hoa văn và chất liệu vải hiện lên rất sáng tạo và độc đáo. Như ở bức tranh “Chiều thu Hà Nội”, nữ họa sĩ đã sử dụng mảnh vải nhung sần sùi để làm thân cây bàng cùng những mái ngói xù xì, cũ kỹ. Còn với tà áo dài hay những chiếc lá cây đang nhẹ bay trong gió, bà lại dùng chất liệu voan với đặc tính mỏng manh, mềm mại để đặc tả. Cách sử dụng chất liệu vải cùng việc hòa sắc để làm nổi bật bức tranh đã được tính toán rất kỹ càng.

Để hoàn thành một tác phẩm tranh ghép vải, người họa sĩ phải thực hiện nhiều công đoạn cầu kỳ. Đầu tiên là khâu lựa chọn vải. Với họa sĩ Phương Lan, bà cho rằng đây là khâu quan trọng nhất. Vải sẽ gợi ý cho người họa sĩ bố cục và chủ đề của bức tranh. Nhưng để lựa được mảnh vải vụn phù hợp cũng không phải dễ. Nó là câu chuyện của nghệ thuật, liên quan tới sự tinh tế, nhạy cảm của người nghệ sỹ.

ve-dep-dang-sau-mieng-vai-8

Khi lựa chọn được những mảnh vải ưng ý, người họa sĩ sẽ giặt sạch và dùng bàn là là từng miếng cho phẳng. Phức tạp nhất là phải biết cách lựa chọn, phối hợp màu sắc thể hiện các chi tiết thành bức tranh sinh động, chi tiết này hỗ trợ làm nổi bật chi tiết khác mà không phá vỡ bố cục chung. Đầu tiên, người hoạ sĩ chọn một mảnh vải làm nền, đó sẽ là bố cục lớn nhất. Sau đó, sẽ dùng kéo để cắt những chi tiết đã được định hình sẵn cho bức tranh. Những chi tiết đó sẽ được phết một lớp keo sữa mỏng rồi ghép vào bức tranh. Sau mỗi lần dán, lại dùng bàn là là thật phẳng. Ngoài giúp miếng vải cứng cáp hơn, việc này có tác dụng làm tăng tuổi thọ, độ bền màu sắc trên mỗi miếng vải. Nhờ vậy mà có nhiều bức tranh từ năm 1994 của hoạ sĩ Phương Lan đến nay vẫn còn như nguyên vẹn.

Nguyễn Thu Huyền, giảng viên khoa Mỹ thuật công nghiệp – Trường ĐH Hoà Bình, cựu sinh viên khoa Thiết kế Thời trang – Viện Đại học Mở Hà Nội cũng là một họa sỹ trẻ của dòng tranh ghép vải. Huyền đã tận dụng những mảnh vải vụn bị bỏ đi trong quá trình may vá để làm nên những tác phẩm nghệ thuật rực rỡ sắc màu, hiện đại nhưng cũng rất giàu tính dân gian. Với Thu Huyền, khâu lựa chọn vải cũng là quan trọng nhất khi làm tranh ghép vải. Công việc vẽ phác thảo bức tranh đó trên một tấm bìa cứng, rồi cắt rời thành từng chi tiết nhỏ. Sau đó, vải được phết lớp keo sữa mỏng, dán lên tấm bìa cứng. Bức tranh khi được ghép vải xong sẽ được viền chỉ đen ở các chi tiết để được nổi bật hơn.

ve-dep-dang-sau-mieng-vai-7

Trong những tác phẩm của mình, bộ tranh “Tứ đại mỹ nhân” là một trong những tác phẩm Thu Huyền yêu thích nhất. Với cách sử dụng chất liệu vải rất đa dạng, cách phối màu sắc tinh tế, mỗi bức tranh lại mang một vẻ đẹp khác nhau. Những bộ váy áo của mỹ nhân được Thu Huyền làm cẩn thận, cầu kỳ trong từng chi tiết. Chiếc áo choàng mùa đông có đường viền áo bằng lông cùng sự kết hợp của gam màu nâu và đỏ đã làm tăng sự quý phái cho mỹ nhân trong tranh. Chiếc áo gấm màu trắng làm tôn nên vẻ đẹp đài các. Hay chiếc áo voan mỏng manh nhẹ nhàng tôn lên vẻ đẹp dịu dàng, kiêu sa. Ngay cả những bông hoa xung quanh người đẹp cũng rất tự nhiên và mang lại màu sắc hài hòa cho bức tranh. Một lần nữa, cách viền chỉ đen cho các chi tiết trong tranh đã phát huy thế mạnh của mình, tạo nên những bức tranh sắc nét và tinh tế.

Hiện nay, ở Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam còn lưu giữ một bức tranh ghép vải lớn của Nguyễn Thu Huyền về chủ đề trang phục nữ của 54 dân tộc Việt Nam. Đây là một bức tranh lớn được Huyền và một người bạn thực hiện trong 6 tháng. Với dòng tranh ghép vải, những chi tiết càng nhỏ càng khó làm. Huyền đã không ngại điều đó mà ngồi tỉ mẩn cắt ghép những bộ phận nhỏ nhất trên bộ nữ phục của các dân tộc Việt Nam. Và những nét đặc trưng trong trang phục lần lượt hiện ra, để khi ngắm bức tranh, người xem có thể dễ dàng nhận ra dân tộc Thái, dân tộc Mông, dân tộc Dao… cùng nhiều tộc người khác trong số 54 dân tộc Việt Nam.

ve-dep-dang-sau-mieng-vai-5

Tranh ghép vải với những nét độc đáo riêng có đã đem lại sự đa dạng, làm phong phú thêm cho nền mỹ thuật Việt Nam. Với nhiều người, vải vụn là thứ bỏ đi nhưng với những người như họa sỹ Thu Huyền và họa sĩ Phương Lan, chúng lại trở thành nguồn cảm hứng, thành chất liệu và niềm say mê bất tận. Bất kỳ mảnh vải vụn nào cũng có thể gợi cho người họa sĩ nhớ đến những con đường đã đi qua, những người đã gặp, những khoảnh khắc không thể nào quên. Những mảnh vải riêng lẻ khi được ghép vào nhau đã được thăng hoa để trở thành tác phẩm nghệ thuật đúng nghĩa. Và đúng như tên đặt cho tác phẩm tranh ghép vải, chúng là những miếng ghép màu nhỏ không bị lãng quên bởi bao nhiêu yêu thương, bao nhiêu cảm xúc, là cốt cách hồn quê đậm nét Việt. Những bức tranh mang màu sắc tinh tế, dưới đôi tay khéo léo của người nghệ sĩ, các miếng ghép lại một lần nữa luôn tô điểm và làm đẹp cho đời.

 

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s