Chuyện làng lụa Nha Xá

Làng lụa Nha Xá (xã Mộc Nam, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam) nằm yên ả bên tả ngạn sông Hồng, ngay dưới chân cầu Yên Lệnh nối liền hai tỉnh Hưng Yên và Hà Nam. Bao đời nay, thương hiệu lụa Nha Xá đã có tiếng, được dân gian xếp hàng “á hậu” chỉ sau lụa Vạn Phúc -Hà Nội. Những dải lụa mịn màng, đủ màu sắc được làm ra từ nguyên liệu tơ tằm tự nhiên với nhiều kinh nghiệm và bí quyết gom nhặt từ bao đời. Làng lụa Nha Xá hôm nay đã khác xưa nhiều, nhưng vẻ đẹp của những sản phẩm lụa nơi đây thì vẫn thế, vẫn đẹp và đầy sức quyến rũ đủ để cho bất kỳ ai chợt ngang qua nhìn thấy cũng phải dừng chân ghé lại.

Theo các cụ cao tuổi trong làng thì nghề dệt lụa ở Nha Xá có từ đầu thế kỷ XIV do Nhân Huệ Vương, Đại tướng quân Trần Khánh Dư – vị tướng lỗi lạc thời nhà Trần có công truyền lại. 700 năm trôi qua với đủ mọi thăng trầm sóng gió, người Nha Xá từ già tới trẻ đến nay ai cũng biết quay tơ, dệt lụa. Cả làng đều nhớ ơn cụ Trần Khánh Dư đã mang đến nghề làng, tôn cụ là tổ nghề và thờ phụng ở đình làng Nha Xá.

lua-nha-xa-4

Làng Nha Xá hiện nay có 260 hộ dân với 800 nhân khẩu thì hầu hết các gia đình đều làm nghề dệt lụa hoặc những công việc liên quan đến vải vóc, tơ tằm. Trong đó, Nha Xá có nhiều gia đình chuyên nghề làm lụa từ lâu đời.

Có vào xưởng dệt mới thấy, để có được một sản phẩm lụa hoàn thiện từ khâu sản xuất ban đầu ra đến thành phẩm phải trải qua rất là nhiều công đoạn. Cái công đoạn từ nhập tơ, quay tơ, đưa ra ống mắc tơ, quay dọc rồi mới đưa qua máy dệt. Có được hàng mộc rồi, người thợ lại đem ra tẩy chuội, nhuộm màu, rồi cán khô nữa mới xong xuôi. Mỗi công đoạn đều có cách làm riêng, rất kỳ công và tinh xảo, đòi hỏi người thợ lành nghề phải có kinh nghiệm, sự quan sát tinh tường và chú tâm nhất. Có lẽ, cũng chính vì sự tỉ mẩn và chuyên tâm đặc trưng ấy, mà sản phẩm lụa Nha Xá dường như chưa bao giờ bị “mất điểm” so với các làng nghề truyền thống khác.

Sản phẩm lụa Nha Xá đa dạng về chủng loại và chất lượng. Các hàng thổ cẩm, lụa trơn, lụa hoa nhiều kiểu dáng và màu sắc. Các hàng lanh rất được ưa chuộng với nhiều loại dày, mỏng khác nhau. Từ các sản phẩm vải ấy, người thợ Nha Xá còn sáng tạo ra các sản phẩm khăn, áo đủ màu sắc, đẹp và đa dạng. Không ngừng đổi mới công nghệ, phù hợp với xu thế và thị hiếu của thị trường, thật dễ hiểu vì sao giữa cơ chế kinh tế đầy bấp bênh và bất ổn này, mà các sản phẩm lụa của Nha Xá vẫn có một chỗ đứng vững vàng đến vậy!

lua-nha-xa-3

Ngày nay, các xưởng dệt lụa ở Nha Xá hầu hết làm theo đơn đặt hàng. Để đáp ứng được cả những khách hàng khó tính nhất và duy trì chất lượng của sản phẩm lụa Nha Xá thì ngoài những mét lụa bình dân được dệt trên các dây chuyền máy hiện đại cho ra các sản phẩm theo đúng đơn hàng và thời gian, người làng Nha Xá còn sản xuất cả những mặt hàng chuyên biệt. Đó là những sản phẩm được đặt riêng, không nằm trong dây chuyền sản xuất khuôn mẫu hàng loạt, mang tính đặc trưng và tinh hoa của làng nghề mà không nơi nào có thể sao chép lại. Đó là bí quyết riêng về khâu nhuộm thủ công theo đúng dây chuyền truyền thống xưa.

Chuyện làng lụa Nha Xá là câu chuyện từ trong mỗi nếp nhà. Trải qua bao thăng trầm, làng lụa hôm nay vẫn miệt mài giữ lấy cái nghề truyền thống quý báu là nhờ vào tinh hoa mà bao đời ông cha truyền dạy. Cái tâm, cái đức luôn được người làng nghề đặt lên trên hết.

lua-nha-xa-2

Trong khung cảnh đất nước nhiều đổi thay, những dải lụa vẫn đậm sắc màu làng quê. Thời gian không thể làm phai mờ đi dải lụa Nha Xá,nhưng với sự vận động không ngừng của xã hội, nếu như công tác quản lý và bảo tồn làng nghề không có sự quan tâm kịp thời cũng sẽ là hồi chuông báo động cho sự tồn tại của một làng nghề truyền thống từ lâu đời. Dẫu rằng tại nơi đây, còn sót những con người vì yêu nghề mà vẫn hằng ngàymiệt mài, nhiệt tâm gìn giữ cho làng quê những sắc màu mang đậm cái chất, cái hồn của dân làng Nha Xá.

Từ bàn tay những người nông dân thuần phác những sản phẩm lụa là tinh hoa của làng Nha Xá đã vang danh khắp các thị trường trong và ngoài nước. Đó không đơn thuần chỉ là niềm vui cho một nền kinh tế, giao thương buôn bán các sản phẩm truyền thống của Việt Nam ngày càng phát triển, mà hơn hết còn là niềm vinh hạnh và vinh dự lớn lao của muôn người Nha Xá trong việc góp phần vào công cuộc quảng bá, giới thiệu đến bạn bè khắp năm châu, thế giới về những nét đẹp của quê hương, đất nước – nét đẹp của Việt Nam.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s