Tư tưởng tiến bộ của trường Dục Thanh

Đầu thế kỷ 20, Bình Thuận là nơi hội tụ nhiều sĩ phu yêu nước. Vào năm 1905, khi Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp ghé qua Bình Thuận trong một chuyến Nam du, thì hạt giống Duy Tân mọc rễ ở đây. Tiếp theo đó, trường Dục Thanh được thành lập năm 1907 với mục đích muốn giáo dục thanh thiếu niên. Hiện trường Dục Thanh ngụ tại số 39 Đường Trưng Nhị, Tp. Phan Thiết, Bình Thuận, nằm dọc theo con sông Cà Ty. Tuy chỉ tồn tại hơn 5 năm nhưng trường Dục Thanh đã để lại dấu ấn mãi tới tận ngày nay. Điều gì đã giúp cho giá trị của trường Dục Thanh tồn tại bền vững như thế? Đó chính là tư tưởng tiến bộ.

Trường Dục Thanh ngày đó được xây dựng ngay trên đất nhà thờ họ Nguyễn ở làng Thành Đức. Trường có cấu trúc chính bằng gỗ, đặc biệt trường được lợp bằng ngói Âm Dương và lót gạch Bát Tràng. Cấu trúc chính của trường gồm 5 khu:

– Nhà lớn bằng gỗ dùng làm phòng học. Vì lúc đó học trò chưa đông nên đây là phòng học chung của cả trường.

– Nhà thờ cụ Nguyễn Thông là nơi thờ dòng họ và cụ Nguyễn Thông.

– Ngoạ Du sào được sử dụng làm một thư viện nhỏ của trường. Nơi đây sau mỗi giờ giảng dạy trên lớp, các thầy giáo thường lên để đọc sách chấm bài và soạn giáo án.

– Nhà Ngư là nơi chứa ngư lưới cụ và làm cá, mắm của gia đình con cháu cụ Nguyễn Thông, năm 1907 nhà Ngư được sửa sang toàn bộ nội thất bên trong và trở thành nơi nội trú của thầy giáo và học trò ở xa đến trường dạy và học.

duc-thanh

Để hướng ứng phong trào Duy Tân do các cụ Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp khởi xướng, hai cụ Nguyễn Trọng Lội, Nguyễn Quý Anh, (là hai con trai nhà thơ yêu nước Nguyễn Thông), đã có công lớn trong việc thành lập trường và xin tài trợ. Bốn cụ Hồ Tá Bang, Ngô Văn Nhượng, Nguyễn Hiệt Chi, Trần Lệ Chất cùng đứng ra sáng lập ba tổ chức với các nhiệm vụ chính trị – văn hoá – kinh tế gắn liền nhau, tương ứng với cương lĩnh hành động 3 điểm “Khai dân trí – Chấn dân khí – Hậu dân sinh” của phong trào Duy Tân hồi bấy giờ.

  • Dục Thanh Học Hiệu: mở trường dạy cho con em người yêu nước và lao động nghèo theo nội dung yêu nước và tiến bộ, được thành lập năm 1907.
  • Liên Thành Thư Xã: truyền bá các sách báo có nội dung yêu nước, được thành lập năm 1905.
  • Liên Thành Thương Quán: làm kinh tế gây quỹ hoạt động, đồng thời tạo công ăn việc làm cho nhân dân, được thành lập năm 1906.

Năm 1910, Nguyễn Tất Thành được ông nghè Trương Gia Mô giới thiệu, đã đến Phan Thiết dạy học tại ngôi trường này.

truong-duc-thanh

Nhờ tư tưởng tiến bộ và sự kiên trì của các cụ mà Dục Thanh học hiệu đã đào tạo được một lớp trẻ học tập theo sách vở và tinh thần mới. Trường do ông Nguyễn Quý Anh làm Giám hiệu, với hai giáo viên chính là Nguyễn Hiệt Chi và Trần Đình Phiên. Số học trò lúc cao nhất vào khoảng 60 em từ Sài Gòn ra, từ Đà Nẵng, Hội An vào, và nhiều nơi khác ở Nam Trung Bộ và miền Đông Nam Bộ tới trọ học do nhiều bà con của các thân sỹ gửi gắm. Chương trình dạy của trường lấy theo mô hình và nội dung giảng dạy của trường Đông Kinh Nghĩa Thục.

Tháng 2 năm 1911, Nguyễn Tất Thành rời trường Dục Thanh vào Sài Gòn. Một vài năm sau, ông Nguyễn Trọng Lội qua đời, ông Nguyễn Quý Anh chuyển vào Sài Gòn, nên trường không còn ai phụ trách nữa. Công ty nước mắm Liên Thành không còn kinh phí hỗ trợ nữa. Cộng với những lý do khách quan, nên trường đóng cửa vào đầu năm 1912.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s