Công trường giữa đại dương

Trên vùng biển phía Tây Nam bán đảo Cà Mau, dân đi biển có một nghề gọi là: đáy hàng khơi. Ở những chỗ lòng khơi bị ảnh hưởng bởi dòng chảy tạo thành những con nước xiết, người ta đặt các đáy lưới để tôm cá chui vào rồi thu hoạch. Đây là công việc chỉ dành cho những người đàn ông khỏe mạnh và can đảm nhất. Không một ai biết trước điều gì sẽ xảy ra cho đến khi những người giữ đáy hàng khơi trở về sau mỗi chuyến đi của họ.

Từ sau cơn bão Linda năm 1997,khi mà chỉ trong một đêm, nó đã cuốn sạch gần như toàn bộ các giàn đáy hàng khơi, những người dân sinh sống quanh cửa biển Vàm Lũng này dường như hiểu thêm phần nào về cơn giận giữ của biển cả.

Sau mỗi cơn bão, cuộc sống lại tiếp diễn, và những người ngư phủ này bắt đầu công việc của mình.

Nhiệm vụ của họ là đưa tàu ra đáy đúng vào lúc lên lưới, để thu gom tôm cá chở vào bờ, đồng thời tiếp tế những vật dụng thiết yếu cho những người giữ đáy ngoài khơi hay còn gọi là bạn chòi.Trong nghề này, những ngư phủ này còn được gọi là bạn ghe.

Cong truong gia dai duong.3

Vào mùa, bạn ghe phải liên tục ra khơi mỗi tháng đến hai chục chuyến, không kể ngày hay đêm, biển yên hay biển động.Bởi vì, nếu họ không có mặt vào đúng lúc bạn chòi kéo lưới, thì mọi công sức của bạn chòi xem như đổ sông đổ biển.

Chiếc ghe bắt đầu rời khỏi đất mũi, tiến dần ra khơi..

Đã quá quen với việc đi lại trên sóng nước hằng ngày, những bạn ghe này không hề còn cảm giác nôn nao, say sóng, điều mà ai cũng có thể gặp phải khi ngồi trên con thuyền bị chòng chành, lắc lư mạnh như thế này. Mất khoảng hai tiếng đồng hồ, thuyền mới đến được giàn đáy hàng khơi, ở giáp ranh giữa vùng nước đục và trong.

Bất cứ ai cũng sẽ ngạc nhiên khi chứng kiến khung cảnh này, những giàn đáy hàng khơi giăng rộng trên biển và những bước đi trên dây như một nghệ sĩ xiếc thực thụ của người giữ đáy. Nhiều năm trong nghề, những ngư dân này có thể đu đưa đến điêu luyện trên sợi dây thừng khi di chuyển từ nơi này sang nơi khác.

Trong vùng nước chừng 2 cây số có hơn chục hàng đáy được dựng lên giữa biển. Đó là những cây trụ bằng gỗ cao đóng hàng ngang xuống đáy biển, giăng chằng lại với nhau bằng những sợi dây bền chắc. Ở khoảng cách giữa hai trụ, người ta bố trí một miệng đáy đan bằng lưới dày thả xuống biển để đón tôm cá.

Không ai biết rõ nghề đáy hàng khơi có từ bao giờ, những người làm nghề chỉ biết rằng họ được gia đình truyền lại. Người ta giải thích rằng vào những ngày mùng một, hay ngày rằm âm lịch, ở biển có sự thay đổi về dòng chảy tạo nên những đợt nước xoáy chảy xiết. Lúc này, lượng cá tôm bị cuốn tập trung lại một chỗ, người ta lợi dụng thời điểm này để thả lưới tại các cột đáy để thu hoạch. Lượng tôm cá nhiều hay ít còn phụ thuộc vào gió. Gió chướng thường gây sóng to biển động khiến tàu bè đi lại khó khăn và những đáy hàng khơi bị ảnh hưởng. Tuy vậy, mùa gió chướng lại là mùa thu hoạch chủ yếu của nghề đáy hàng khơi. Càng ở xa, người ta càng thu đc nhiều hải sản nhưng cũng phải chịu càng nhiều sóng gió, biển càng hung dữ hơn.

Cong truong gia dai duong.2

Những con sóng lớn nhỏ đập vào mạn tàu khiến nó bị rung lắc mạnh. Người ta phải buộc dây tàu vào đáy cột để cố định lại. Để kéo hết phần lương thực và nước uống, cả bạn ghe và bạn chòi đều phải cố gắng thằng bằng và phối hợp tốt. Căn chòi nhỏ, vách lá te tua, bị gió xô đẩy này chính là nơi ở của những người bạn chòi giữa biển khơi. Cuộc sống của những người bạn chòi ở đây được người ta ví như chính căn chòi này vậy.

Nhiệm vụ của bạn chòi là hằng ngày phải kéo từng miệng đáy lên, thả đáy xuống theo từng con nước lớn, giúp chủ đáy đem ghe ra thu hoạch. Nghe nói có vẻ đơn giản, nhưng chỉ khi cùng ở với những bạn chòi này, mới thấy được sự nguy hiểm và vất vả của nghề này. Họ phải túc trực trên các giàn đáy này thường xuyên để chắc chắn không có chuyện gì xảy ra dưới đáy khơi.

Mỗi hàng đáy khơi có 6 miệng đáy thường chỉ có một hoặc hai bạn chòi sống túc trực ở đây. Cùng với người bạn chòi của mình, ông Nguyễn Văn Ải hay còn gọi là ông tư là một người dân quê gốc ở Trà Vinh đã có hơn 30 năm trong nghề giữ đáy hàng khơi. Cứ mỗi tuần những người bạn chòi sẽ được vào bờ vài hôm rồi lại ra ngoài khơi tiếp tục công việc của mình. Sẽ không có gì thay đổi trừ khi có tin bão về.

Sau cơn bão Linda năm 1997, phương tiện liên lạc có phần tốt hơn. Trong những lúc nguy hiểm bất ngờ diễn ra với bạn chòi, thông tin được nhanh chóng đưa về đất liền. Những người bạn ghe phải hết sức khẩn trương ra cứu hoặc họ sẽ mất những người bạn chòi vĩnh viễn.

Căn chòi nhỏ lửng lơ trên mặt biển của ông Nhạn và ông Ải được trang bị đầy đủ củi, than, và những can nước được bạn ghe tiếp tế mỗi lần đến đổ đục. Thiếu thốn, vất vả đủ thứ nhưng họ không còn cảm thấy nhàm chán hay mệt mỏi, bởi họ đã quá quen với những gì diễn ra hằng ngày.

Vào con nước, ông Nhạn và ông Ải phải ở ròng rã ngoài khơi cả tuần đến 10 ngày mới được vào bờ. Có khi sum họp gia đình được vài ngày giữa hai con nước, rồi lại quay ra chòi để làm bạn với biển khơi.

Nghề bạn chòi, dù hiểm nguy, thiệt thòi đủ thứ nhưng là thu nhập duy nhất. Đó là một phần lý do mà bạn chòi coi những thứ đang diễn ra trong cuộc sống hằng ngày của họ là điều bình thường, bởi đơn giản đó là một cuộc mưu sinh để tồn tại.

Cong truong gia dai duong

Vào lúc lên lưới hay còn gọi là đổ đục là thời điểm phối hợp ăn ý giữa bạn ghe và bạn chòi. Khi nhận được tín hiệu từ bạn ghe, các bạn chòi bắt đầu đóng đáy để kéo lưới. Công việc thu hoạch này mất gần hai tiếng đồng hồ. Vào mùa gió chướng, có thể sẽ mất thời gian lâu hơn do lượng tôm cá đánh bắt được nhiều hơn.

Bất cứ ai nếu được tham gia vào công đoạn thu hoạch tôm cá này cũng sẽ cảm thấy rất thú vị. Không khí bận rộn nhưng vui vẻ diễn ra suốt buổi đổ đục, đóng đáy.Còn đối với cả bạn chòi và bạn ghe, chuyến đóng đáy này đem về lượng cá nhiều hơn so với những đợt khác trong mùa nam này. Tàu từ đất liền ra giàn đáy hàng khơi kéo lưới bắt tôm cá từ chiều tối hôm trước đến nửa đêm mới quay về đất liền.

Hầu hết những người phụ nữ ở đây đều là gia đình của các bạn ghe, bạn chòi. Khi những người đàn ông ra khơi làm nhiệm vụ của họ, thì những người phụ nữ ở nhà chăm sóc con cái và làm nhiệm vụ sau cùng: phân loại tôm cá.

Những thùng cá sau khi được phân loại sẽ được đem đến chợ hoặc các nhà hàng quanh vùng và lân cận để tiêu thụ. Nguồn thu nhập của cả gia đình phụ thuộc vào những chuyến đóng đáy này. Nhưng đó dường như không phải là mối quan tâm lớn nhất của họ. Người ta không thể biết chắc chuyện gì đang xảy ra ở ngoài biển khơi trong mỗi chuyến đi của chồng con họ. Cũng như bao người vợ có chồng làm nghề đáy hàng khơi khác, vợ ông Nhạn chỉ thực sự yên tâm khi chồng, con của bà trở về.

Thị trấn Rạch Gốc này có những người đàn ông phải sống chông chênh giữa biển khơi thì cũng có những phụ nữ phải ngày đêm ngóng chờ chồng. Bởi giống như một người trong nghề đi biển đã từng nói: Nghề đáy hàng khơi là vậy, lắm lúc biển bao dung mang lại cơm no áo ấm cho họ, nhưng đôi khi biển cũng giận dữ lấy đi tất cả.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s