Diều Huế

Đến Huế mùa lễ hội, sẽ không lạ gì hình ảnh trên quảng trường Ngọ Môn, những cánh diều với đủ kiểu dáng, màu sắc của ba miền Bắc, trung, nam trên bầu trời cố đô. Nhưng ngay cả khi bay lượn cùng các cành diều khác, diều Huế vẫn cho thấy màu sắc và kiếu dáng rất riêng không hề bị trộn lẫn.

Nếu như Bắc bộ đặc trưng với cây diều sáo, Diều nam bộ được kết hợp từ kiểu dáng, màu sắc của nhiều vùng miền khác nhau để tạo nên sự đa dạng thì diều Huế lại nổi bật với các tông màu chủ đạo như vàng, đỏ, xanh dương. Từng họa tiết trên diều đều gợi về sự cổ kính của cung đình Huế.

Các nghệ nhân diều Huế đã biến một trò chơi dân gian quen thuộc trở thành một thú chơi nghệ thuật. Đó là lý do tại sao mà Diều Huế còn được ví là nghệ thuật múa rối trên không.

Nhà nghệ nhân Nguyễn Văn Cư là 1 trong những địa chỉ để những ai muốn tìm hiểu diều Huế ghé thăm. Diều Huế không chỉ khác biệt với các con diều Bắc Bộ và Nam bộ ở hình thức bên ngoài mà còn ở cách chế tạo mang nhiều dấu ấn của người nghệ nhân làm ra nó.

Sinh ra từ một gia đình có truyền thống làm diều, ông là cháu của nghệ nhân Nguyễn Văn Bê. Nghệ nhân Nguyễn Văn Cư đã có đến bốn mươi lăm năm gắn bó với diều Huế, người có công rất lớn trong việc giữ gìn và phát triển Diều Huế như ngày hôm nay. Hiện nay nghệ nhân Nguyễn Văn Cư là chủ tịch câu lạc bộ diều Huế.

Dieu_Hue_070514

Phỏng vấn Bác Cư về lịch sử diều Huế:

“Diều Huế có cách đây khoảng 200 năm, từ thú vui của Vua quan triều đình nhà Nguyễn truyền ra trong dân gian,và cảnh diều Huế nó phát triền từ dân gian.. Nên đôi khi người ta nói diều Huế chính là diều Cung đình”

Quá trình làm diều đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ của người nghệ nhân, từ việc chọn và vót tre theo kích cỡ, sau đó ghép các thanh tre lại, tạo khung theo hình con vật mà diều mô phỏng.

Nghe thì tưởng chừng thật đơn giản nhưng thực tế chỉ cần không làm đúng ở khâu nào thì có thể khiến diều không thể bay hoặc bay không ổn định.

Phỏng vấn bác Cư về tính đối xứng của khung xương:

“Để làm sườn diều là rất khó, khó ở 2 chỗ: một là đối xứng và hai là đối trọng”

Nếu như trước đây, diều Huế được làm bằng nhiều mảnh giấy dó ghép lại với nhau thì nay được các nghệ nhân dùng vải xoa. Đây là một loại vải đặc biệt được ngâm với phèn chua và phơi khô để tránh mối mọt. Mỗi con diều được làm ra là một tác phẩm nghệ thuật, kết hợp nhiều yếu tố như kinh nghiệm, kiến thức về kiến trúc, khí động học, và một yếu tố không thể không nhắc tới đó là hội họa.

09062010oanh02

Phỏng vấn bác Cư về họa tiết được vẽ trên vải

“Vẫn có gia đình làm diều, họ là con cháu của Vua chúa Họ vẽ diều rất công phu, mầu sắc vẽ gần gũi với công đình với triều đình Nhà Nguyễn như chủ đạo mầu vàng – đỏ trong lối vẽ của diều Huế”

Sự tỉ mẩn trong cách làm diều và chơi diều đòi hỏi phải mất nhiều tâm sức và thời gian, những điều kiện của nghệ nhân không thể hoàn toàn đáp ứng khi giữa cuộc sống bộn bề họ phải lo toan rất nhiều thứ, cũng giống như các thành viên CLB – Anh Nguyễn Duy Mùi hiện là phó Chủ tịch hội Diều Huế, thì việc hướng dẫn khách du lịch muốn tìm hiểu làm diều ngay tại nhà mình là cách anh thỏa lòng của mình và có thêm chi phí cho đam mê chơi diều. Bằng cách này Anh có thể đưa diều Huế tới nhiều người hơn không chỉ trong nước mà còn quốc tế.

Con trai Anh Mùi năm nay mới học lớp 2 nhưng ngoài giờ học, Cậu bé này thường xuyên thể hiện đam mê của mình bằng việc ngồi vẽ những con diều theo ý thích của riêng mình. Những con diều được vẽ dưới trí tưởng tượng phong phú của trẻ thơ bao giờ cũng được thả trước màn biểu diễn của người lớn trong các dịp lễ hội. Đây chính là nét văn hóa thả diều đồng thời muốn gửi gắm tinh thần truyền lại tình yêu và đam mê cho con cháu của mình.

Hôm nay, Chúng tôi được chứng kiến nghệ nhân Nguyễn Văn Cư và các thành viên trong câu lạc bộ diều Huế tất bật chuẩn bị cho lễ hội thả diều sắp diễn ra.

Vì các con diều được làm bằng nhiều chi tiết với nhau nên ông Cư phải gỡ từng bộ phận của chúng ra để không làm hỏng khi di chuyển. Công đoạn này cũng khá quan trọng bởi nếu không cẩn thận sẽ khiền diều bị rách hoặc bị rối, đặc biệt là các con diều có sải cánh dài. Các thành viên của câu lạc bộ diều Huế mong chờ sự kiện này đã lâu, vì đây là dịp để họ có thể khoe những cánh diều này với các bạn chơi ở vùng miền khác.

1-37

Không mang kiểu dáng hình cánh cung như diều sáo truyền thống thường thấy của xứ Bắc hay kiểu dáng đa đạng kết hợp, thậm chí không cần khung như diều Nam Bộ, diều Huế mang hình dáng của các loài như chim, bướm, công, phượng hay rồng, gợi hình ảnh của cung đình. Nhờ vào đôi bàn tay của người làm diều mà những con diều Huế thường nổi bật trên nền trời xanh với những gam màu chủ đạo của cung đình như đỏ, vàng,… thể hiện sự cho uy quyền, vinh hiển của triều đình hoặc đôi khi mang gam màu lạnh như xanh, xám biểu hiện sự nữ tính, thanh lịch và kín đáo.

Trong mỗi dịp lễ hội, diều Huế luôn được sử dụng như một biểu tượng của may mắn, thể hiện tính trang trọng của buổi lễ và thường được thả ngay trước kỳ đài. Để những con diều bướm bay cao như thế này thì cách thả diều cũng đòi hỏi phải có kỹ thuật tốt và cả kinh nghiệm. Đó là bí quyết để diều Huế được coi là nghệ thuật múa rối trên không.

Phải chăng vì vậy mà diều Huế không chỉ là niềm đam mê của nhiều người dân cố đô mà còn thu hút được các du khách nước ngoài khi tới đây.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s