Lăng đá cổ Hiệp Hòa

Cuối thế kỷ 17 đầu thế kỷ 18, được mệnh là Trung tâm Đá – Lăng cổ Hiệp Hòa là nơi an ngưỡng nhiều lăng một thờ phụng các vị quan Triều Lê Trịnh cùng hàng nghìn cổ vật bằng đá đang trơ gan cùng bế nguyệt thách thức với thời gian. Những ngôi mộ này chôn dấu những bí ẩn của Chủ nhân và cũng là bí ẩn của một giai đoạn trong lịch sử đang bỏ ngỏ cần người đi tìm câu trả lời.

Xứ Kinh Bắc nói chung và mảnh đất Hiệp Hòa – Bắc Giang nói riêng, vốn là mảnh đất giàu truyền thông văn hóa, đặc biệt truyền thống khoa bảng thi cử. Đây chính là mảnh đất địa linh kiệt, trong 73 khoa thi từ năm 1554 đến 1787 có 199 vị tiến sĩ làm quan lớn trong Triều, những vị quan đó có công lớn trong việc xây dựng bảo vệ nước nhà. Khi già trở về quê hương được nhà Vua ban thưởng nhiều bổng lộc và cho phép lập thành lăng mộ để làm chỗ an nghỉ vĩnh hằng cho mình.

Trong quần thể Lăng đá Hiệp Hòa dưới thời Lê Trung Hưng, nổi bật có Lăng họ Ngọ và Lăng họ Bầu. Tuy hai lăng này, một của Quận Công Ngọ Công Quế và Quan Tướng Công Tự Bình Hoành nhưng đều mang trong mình nhiều giá trị lịch sử – giá trị kiến trúc và nghệ thuật điêu khắc.

baotangda2_d2528

Được biết Lăng họ Ngọ là nơi di trữ di hài một võ quan nổi tiếng làm chức quan Tổng Thái Giám. Dưới triều vua Lê Hy Tông năm 1676 – 1705, theo tài liệu và văn bia cổ để lại Quận Công Ngọ Công Quế trực tiếp đứng ra xây dựng giám sát sinh phần của mình khi còn sống. Trước khi xây, Ông đã cho con cháu, quân lính đào ao đằng trước hình bầu dục hoặc hình bán nguyệt và lấy đất đó đắp gò đằng sau cách đấy 300 m, tức mang một ý nghĩa rất sâu sắc “Chân đạp thủy đầu gối sơn”. Tuy có nét kiến trúc chung nhưng Lăng họ Ngọ có những nét độc đáo riêng mà không hệ thống lăng nào có được, những bức tượng bằng chất liệu đá xanh quy mô, bề thế hình người, voi, ngựa, sấu, nghê, chó … được đục đẽo, chạm trổ một cách tinh xảo, công phu và bày đặt nghiêm trang theo phong cách đăng đối, đối xứng xung quanh khu lăng mộ, khiến chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng như lạc bước vào cõi đá của thế giới người xưa. Tất cả toát lên vẻ uy nghi bề thế chứng tỏ chuẩn bị kỹ lưỡng cho phần chủ nhân ngôi mộ. Đồng thời, gửi gắm quan niệm của người Á Đông:

“Sống gửi, khát về

 Cuộc sống cõi trần là cuộc sống ảo – Về với thế giới bên kia mới là vĩnh cửu”.

Nằm trong  hệ thống lăng Hiệp Hòa,  nếu như Lăng Ngọ của 1 vị Tổng Thái Giám thì lăng Bầu lại là nơi yên nghỉ của một Võ tưỡng – Quan Tướng Công Tự Bình Hoành, Ông làm quan dưới thời Vua Lê Duy Kỳ. Trong lăng mộ, Ông là người phụ vụ cho chủ nhân của Lăng mộ này, cho nên tượng được đặt trong tư thế tay thể hiện rất thành kính, qua tác phẩm nghệ thuật điêu khắc tỉ mỉ với họa tiết hoa văn tinh tế này, ta mới biết về trang phục mũ, áo giáp, binh khí được trang bị cho võ sĩ trong thời chiến. Xã hội thời kỳ này rất phúc tạp đằng trong là Chúa Nguyễn, ngoài là Vua Lê – Chúa Trịnh, có lẽ do bối cảnh lịch sử như vậy nên kiến trúc lăng mộ sở hữu linh vật có phần khác so với sự đồ sộ của Lăng mộ họ Ngọ. Đặc biệt trong thời kỳ này, Ngựa chiến được chuẩn bị rất kỹ lưỡng có lục lạc, yên cương, nhạc ngựa, ngò hoa, vải phủ, khăn thêu. Tất cả phản ảnh chủ nhân trong lăng mộ này là một võ tưỡng và có sử dụng trong thời kỳ chinh chiến.

Có một câu hỏi được đặt ra cho các Chủ nhân của khu lăng mộ này là “Họ được mai táng dưới hình thức nào?

Cho đến nay, gần 100 khu lăng mộ chưa được khai quật khảo cổ chính thức nào để biết được cách thức táng tụng,  với các tài liệu của người vi phạm khu mộ cổ, thì dưới mộ có mùi thơm của dạ hương rất thơm, đinh quách rất lớn, dưới phần mộ có mật và đá ong xây rất chắc. Cho thấy rằng khả năng Chủ nhân của khu lăng mộ này đều được sử dụng kỹ thuật ướp xác truyền thống đó là 1 kỹ thuật uớp xác trong thế kỷ 17, 18  trong táng tụng Việt Nam.

Tuy nhiên vẫn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp liệu đây có phải là cuộc đồng khởi trong truyền thống táng tụng của thời kỳ đó

Tất cả còn nhiều điều bí ẩn ….

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s