Chiến hào không bờ đắp

chienhao k bodapLịch sử Việt Nam tự hào vì 30 năm cuộc khởi nghĩa Yên Thế gắn liền với nhân vật lịch sử đã đi vào huyền thoại, người anh hùng áo vải Hoàng Hoa Thám. Hai thế kỷ đã ở lại sau lưng với những thăng trầm nơi vùng đất này, máu và mồ hôi đã thấm vào núi sông ruộng vườn Yên Thế để dấu tích của cuộc khởi nghĩa vĩ đại ngày nào vẫn còn hiện hữu nơi đây, trong những di sản vật thể còn sót lại và trong những ký ức được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Ngày nay, đặt chân lên khu căn cứ của nghĩa quân cụ Đề Thám thuở nào, đứng trước ngôi Đền Thề, nơi nghĩa quân cắt máu ăn thề làm lễ xuất quân đánh giặc Pháp, dường như những hình bóng, âm thanh oai hùng, bi tráng của cuộc khởi nghĩa Yên Thế vẫn còn vang vọng. Câu nói nổi tiếng của Hoàng Hoa Thám như vọng về rằng : “Chúng tôi gắn bó với phong tục của đất nước chúng tôi, chúng tôi không bao giờ từ bỏ phong tục ấy dù có phải hy sinh cả tính mạng.” Khẩu khí ấy, tinh thần ấy là khẩu khí và tinh thần của lòng yêu nước, tự hào tự tôn dân tộc, tiếp nối truyền thống bao đời nay của nhân dân Việt Nam. Nhưng với những giá trị mang tính sáng tạo từ cuộc khởi nghĩa Yên Thế thì dù các thế hệ sau có đi theo một học thuyết khác vẫn phải trầm trồ, nể phục. Một trong những giá trị lịch sử ấy nằm ở đồn Phồn Xương, căn cứ quân sự của nghĩa quân Yên Thế.

Di tích đồn Phồn Xương ngày nay đã mai một theo thời gian nhưng đứng trước dấu vết của thành lũy này, người ta vẫn dễ rùng mình nghĩ ngay tới chốn lam sơn chướng khí, ma thiêng nước độc, hổ beo gầm rú, nắng hầm hập, mưa xối xả, sét xé trời, gió gào rít trong những lũng hẹp. Đây là điều mà chỉ khi ai đó đặt chân đến mới có thể cảm nhận được, một cảm giác về khí thiêng vang vọng như đang chuyển động dưới đôi chân mình.  Đồn được Hoàng Hoa Thám cho xây dựng năm 1892, trấn giữ con đường độc đạo đi vào căn cứ nghĩa quân. Trước đồn là một hồ nước để bảo vệ mặt tiền đồn. Đồn Phồn Xương xưa có hình bình đồ, kiến trúc gần giống hình chữ nhật nằm chạy dọc theo hướng Bắc Nam, có diện tích chừng hơn một mẫu Bắc Bộ gồm hai vòng thành. Cổng chính đồn Phồn Xương cách bờ tường phía Bắc là 15m, rộng 2m có 4 bậc lên, xuống. Bên trong cổng chính còn một trạm gác nằm ở sườn tường phía Bắc, hình vuông, mỗi cạnh 2m. Trên mỗi bức tường thành được đắp bằng đất và đá ong đều có những lỗ châu mai và bên dưới bức tường thành là  hệ thống giao thông hào. Cùng với những mét thành lũy độc đáo còn lại với thời gian thì chiến hào không bờ đắp chính là một sáng tạo tuyệt vời của cuộc khởi nghĩa quật cường Yên Thế. Có thông tin rằng, trong một cuốn từ điển quân sự thế giới, có mục từ về loại hình chiến hào không bờ đắp và ghi rõ tác giả của nó chính là Đề Thám ở Yên Thế. Chiến hào không bờ đắp là cách đào giao thông hào, đào đến đâu, ép đất đến đấy. Đất không phải đổ đi mà vẫn có đủ khoảng trống để nghĩa quân ẩn mình, tiến về phía địch. Rõ ràng, đây đã là sáng tạo của cha ông ta bao đời rồi nhưng  Đề Thám và các tướng lĩnh nghĩa quân của ông đã có công sử dụng nó làm phương tiện chiến đấu, khiến giặc Pháp phải kính nể. Tinh thần của chiến hào không bờ đắp từng được vị Anh hùng áo vải Đề Thám mở rộng ra khắp các lĩnh vực đời sống xã hội vật chất tinh thần ở Yên Thế và các vùng lân cận, chịu ảnh hưởng của nghĩa quân, mang ý nguyện của nghĩa quân.

Ba thập kỷ và muôn năm vang vọng. Tinh thần yêu nước nồng nàn, lòng dũng cảm, trí thông minh của người anh hung Hoàng Hoa Thám và nghĩa quân của ông mãi là niềm tự hào của quê hương Yên Thế và của cả dân tộc Việt Nam. Những hình ảnh một thời của nghĩa quân cụ Đề Thám, của thành lũy, chiến hào, của những người nông dân bất khuất chống lại giặc ngoại xâm, những ký ức lịch sử vẫn sẽ tỏa sáng hôm nay và mai sau.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s